{"id":591,"date":"2011-02-17T19:38:57","date_gmt":"2011-02-17T19:38:57","guid":{"rendered":"http:\/\/lodzkiwiking.pl\/?p=591"},"modified":"2014-05-21T11:52:52","modified_gmt":"2014-05-21T11:52:52","slug":"pomniki-wielkich-lodzian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/?p=591","title":{"rendered":"POMNIKI WIELKICH \u0141ODZIAN"},"content":{"rendered":"

\"ikona-poezje\"<\/a><\/strong><\/p>\n

POMNIKI WIELKICH \u0141ODZIAN<\/strong><\/p>\n

Jest taka jedna ulica w mie\u015bcie,
kt\u00f3ra na co dzie\u0144 histori\u0105 \u017cyje,
nastaje wiecz\u00f3r wi\u0119c tam wyruszam,
me serce wtedy tak dziwnie bije.<\/p>\n

Docieram szybko do centrum \u0141odzi,
przechodzi obok milcz\u0105ca para,
nagle kto\u015b do mnie cicho podchodzi,
patrz\u0119 … Erato – w r\u0119ku kitara.<\/p>\n

Musn\u0119\u0142a lekko d\u0142oni\u0105 m\u0105 r\u0119k\u0119
i raptem wok\u00f3\u0142 si\u0119 rozja\u015bni\u0142o,
spojrza\u0142em nagle wielce zdziwiony
bo … kilkadziesi\u0105t lat uby\u0142o.<\/p>\n

To by\u0142o dziwne, widz\u0119 tablice:
Piotrkowska , G\u0142\u00f3wna – taki r\u00f3g?
Id\u0119 powoli w kierunku Nawrot
c\u00f3\u017c mam powiedzie\u0107 – tak chcia\u0142 B\u00f3g.<\/p>\n

Spogl\u0105dam, Jaracz siedzi na \u0142awce,
usiad\u0142em obok – rzecz oczywista,
w filmach gra\u0142 przecie\u017c dwadzie\u015bcia razy,
r\u00f3l teatralnych mia\u0142 ze trzysta.<\/p>\n

Chwilk\u0119 rozmawiam z wielkim aktorem,
– w \u0142\u00f3dzkiej Viktorii gra\u0142 na scenie,
widownia ca\u0142a go docenia\u0142a,
ja tak\u017ce jego talent ceni\u0119.<\/p>\n

Je\u017celi kiedy\u015b b\u0119dziesz przechodzi\u0142,
nasz\u0105 „Pietryn\u0105” obok pomnika,
uchyl sw\u0105 g\u0142ow\u0119 przed wielkim mistrzem,
kt\u00f3ry w historii \u0141odzi przemyka.<\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 ciep\u0142o za mi\u0142e s\u0142owa
id\u0119 deptakiem, dalej, w g\u00f3r\u0119
Ewangelick\u0105 mijam, po prawej
– na lewo kufer stoi pod murem.<\/p>\n

Reymont poprosi\u0142 bym przy nim usiad\u0142,
nie musia\u0142 powtarza\u0107 mi tych s\u0142\u00f3w;
prosz\u0119: o \u0141odzi przedwojennej,
jak j\u0105 widzia\u0142e\u015b – m\u00f3w mi, m\u00f3w.<\/p>\n

Czyta\u0142em „Ch\u0142op\u00f3w” przed wielu laty,
„Ziemi\u0119 … ” widzia\u0142em kilkakro\u0107 w kinie,
to dzi\u0119ki Tobie mistrzu pi\u00f3ra
pami\u0119\u0107 o dawnej \u0141odzi nie zginie.<\/p>\n

M\u00f3wi\u0142 mi o tym jak wygl\u0105da\u0142a,
kiedy j\u0105 widzia\u0142 przed wielu laty
wr\u0119cz poch\u0142ania\u0142em jego s\u0142owa
– zbi\u00f3r informacji przebogaty.<\/p>\n

Bywaj – rzek\u0142 do mnie wielki Noblista,
z wielkim szacunkiem go po\u017cegna\u0142em
– on nagle znikn\u0105\u0142, gdzie\u015b ze swym kufrem
i ju\u017c go wi\u0119cej nie widzia\u0142em.<\/p>\n

Ruszy\u0142em dalej, do magistratu,
tam Schiller stoi w alei swojej
– wielki re\u017cyser, zwi\u0105zany z \u0141odzi\u0105,
powiedzia\u0142 do mnie z niepokojem:<\/p>\n

„Tragedia panie w grodzie nad \u0141\u00f3dk\u0105,
a\u017c strach pomy\u015ble\u0107 co b\u0119dzie dalej,
gdy\u017c uciekaj\u0105 z naszego miasta
najbardziej znane festiwale.<\/p>\n

Trzeba co\u015b zrobi\u0107 jak najszybciej,
by \u0141\u00f3d\u017a ponownie wyp\u0142yn\u0119\u0142a,
wi\u0119c czy\u0144my wszystko \u017ceby tak by\u0142o,
czas jak najpr\u0119dzej ruszy\u0107 do dzie\u0142a”.<\/p>\n

C\u00f3\u017c mog\u0142em na to mu odpowiedzie\u0107,
– racj\u0119 rozm\u00f3wcy zaraz przyzna\u0142em,
ze smutkiem swoj\u0105 g\u0142ow\u0119 zwiesi\u0142em,
z \u017calem z Schillerem si\u0119 po\u017cegna\u0142em.<\/p>\n

Poszed\u0142em dalej, podczas w\u0119dr\u00f3wki,
siad\u0142em na \u0142awce obok Tuwima
zaraz zapyta\u0142 – czemu\u015b tak smutny,
sk\u0105d na twej twarzy skwaszona mina?<\/p>\n

Opowiedzia\u0142em mu o KULTURZE,
on odpowiedzia\u0142: do g\u00f3ry g\u0142owa,
przecie\u017c Ty tak\u017ce jeste\u015b poet\u0105,
niechaj us\u0142ysz\u0105 wszyscy Twe s\u0142owa.<\/p>\n

Podzi\u0119kowa\u0142em za dobr\u0105 rad\u0119,
za to, \u017ce pisa\u0142 o naszej \u0141odzi
i \u017ce j\u0105 s\u0142awi\u0142 w swoich wierszach
– zawsze dla niego by\u0142a pierwsza.<\/p>\n

Wiele pomnik\u00f3w jest na Piotrkowskiej,
lecz jest najstarszy, zgadnij, kt\u00f3ry?
Tak, oczywi\u015bcie, to Jan Gutenberg
– na wszystkich \u0141odzian spogl\u0105da z g\u00f3ry.<\/p>\n

Tu\u017c za Przejazdem, po prawej stronie
pilnuje starej kamienicy,
gdzie drukowano pierwsz\u0105 gazet\u0119
najbardziej znan\u0105 w okolicy.<\/p>\n

Ten mistrz drukarski wynalaz\u0142 czcionk\u0119,
to dzi\u0119ki niemu s\u0105 dzi\u015b gazety,
jest zbyt wysoko, wi\u0119c nie rozmawia,
wyruszam dalej, no c\u00f3\u017c … niestety.<\/p>\n

Dwa kroki dalej, zdziwiony widz\u0119,
stoi instrument, \u015brodek chodnika
– mistrz Artur przecie\u017c daje sw\u00f3j koncert,
niesie si\u0119 wok\u00f3\u0142 pi\u0119kna muzyka.<\/p>\n

Usiad\u0142em obok, przy Rubinsteinie,
Chopin w wspania\u0142ym wykonaniu,
nikt nigdy , nigdzie nie gra\u0142 lepiej
jak ten wirtuoz fortepianu.<\/p>\n

Mia\u0142e\u015b koncerty na ca\u0142ym \u015bwiecie,
s\u0142awi\u0142e\u015b Polsk\u0119 i Fryderyka
w \u0141odzi stawia\u0142e\u015b swe „pierwsze kroki”
– odkryto w Tobie talent muzyka.<\/p>\n

Nieraz, gdy\u015b wraca\u0142 tutaj po latach
\u0142za Ci si\u0119 w oku zakr\u0119ci\u0142a,
bo prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c rodzinne miasto
to Twoja „ma\u0142a ojczyzna” by\u0142a.<\/p>\n

Na po\u017cegnanie zagra\u0142 mi walca,
tak oczywi\u015bcie, cis – moll Chopina,
podzi\u0119kowa\u0142em za pi\u0119kny koncert
bo na mnie czeka dalsza „Pietryna”.<\/p>\n

Tu\u017c za Mayera stoi „Grand Hotel”
„Aleja gwiazd” przed nim si\u0119 \u015bciele
– najwi\u0119ksi ludzie filmu, teatru
zwi\u0105zani z \u0141odzi\u0105 przez lat wiele.<\/p>\n

Mi\u0119dzy Zielon\u0105 a Cegielnian\u0105
pomnik lampiarza na drabinie,
wkr\u0119ca \u017car\u00f3wk\u0119 by by\u0142o widniej,
pami\u0119\u0107 o dawnej \u0141odzi nie zginie.<\/p>\n

M\u00f3wi\u0142 mi o tym jak przed stu laty,
gdy o\u015bwietlenie by\u0142o gazowe
tutaj co wiecz\u00f3r chodzi\u0142 latarnik
– zapala\u0142 lampy karbidowe.<\/p>\n

Dalej tu\u017c obok, za Cegielnian\u0105
trzech fabrykant\u00f3w rozmawia sobie:
Pozna\u0144ski, Grohman wraz z Scheiblerem
– przys\u0142uchiwa\u0142em si\u0119 ich rozmowie.<\/p>\n

Opowiadali o „z\u0142otych” czasach,
latach, gdy miasto si\u0119 rozwija\u0142o,
teraz ju\u017c w \u0141odzi o bawe\u0142nie
ledwie wspomnienie pozosta\u0142o.<\/p>\n

„Manufaktura” ponownie \u017cyje
dzi\u0119ki handlowi i kulturze,
fabryki w lofty si\u0119 przemieniaj\u0105,
zamiast zak\u0142ad\u00f3w biurowce staj\u0105.<\/p>\n

My\u015bl\u0119 panowie, wtr\u0105cam te s\u0142owa,
\u017ce \u0141\u00f3d\u017a na sukces jest „skazana”
– znowu po latach wr\u00f3ci do nas
ponownie „ZIEMIA OBIECANA”.<\/p>\n

Z szacunkiem grzecznie si\u0119 po\u017cegna\u0142em
na p\u00f3\u0142noc miasta kieruj\u0119 kroki
dochodz\u0119 wkr\u00f3tce na plac Wolno\u015bci,
a tam po \u015brodku … pomnik wysoki.<\/p>\n

Na skrzy\u017cowaniu \u015aredniej z Piotrkowsk\u0105
Ko\u015bciuszko dumnie spogl\u0105da z g\u00f3ry,
wi\u0119ksza atrakcja w centrum \u0141odzi
ni\u017ali w stolicy – Pa\u0142ac Kultury.<\/p>\n

Bacznie pilnuje: naszego grodu,
przez ponad osiem dziesi\u0119cioleci,
i symbol miasta – \u0142\u00f3dk\u0119 z wios\u0142em,
wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w, a zw\u0142aszcza dzieci.<\/p>\n

O wolno\u015b\u0107 Polski i Ameryki
walczy\u0142 ten wielki, dzielny genera\u0142,
teraz na nasze miasto nad \u0141\u00f3dk\u0105
przez d\u0142ugie lata b\u0119dzie spoziera\u0142.<\/p>\n

Nie rozmawia\u0142em z naczelnikiem,
gdy\u017c na kolumnie stoi nad placem,
poszed\u0142em w lewo ponad sto metr\u00f3w,
a pomnik … jeszcze nieraz zobacz\u0119.<\/p>\n

Nadjecha\u0142 tramwaj \u0142\u00f3dzki – czerwony,
wsiad\u0142em, na „G\u00f3rniak” nim dojad\u0119,
za szyb\u0105 widz\u0119 nowe tablice
a na nich ca\u0142kiem inne ulice.<\/p>\n

Jad\u0119 Zachodni\u0105 od Legion\u00f3w,
zerkam … Pr\u00f3chnika, Wi\u0119ckowskiego,
Zielon\u0105 mijam, dalej Ko\u015bciuszki
– kilka pa\u0142ac\u00f3w widz\u0119 do tego.<\/p>\n

Sz\u00f3stego Sierpnia wnet przecinamy,
Andrzeja Struga i Zamenhoffa,
doje\u017cd\u017ca tramwaj do Mickiewicza
i tu spogl\u0105dam nowa ulica.<\/p>\n

Patrz\u0119 , a w dali znajomy r\u00f3g,
nie ma ju\u017c G\u0142\u00f3wnej lecz Pi\u0142sudskiego,
gdy nie wierzycie mo\u017cecie sprawdzi\u0107
– Ty kole\u017canko i Ty kolego.<\/p>\n

Podr\u00f3\u017c trwa dalej po \u0142\u00f3dzkich torach,
Ko\u015bciuszki, \u017bwirki skr\u0119camy w lewo,
w prawo – Piotrkowsk\u0105 ponownie mamy
kilka pomnik\u00f3w tu ogl\u0105damy.<\/p>\n

Jan Pawe\u0142 II – nasz Papie\u017c, pielgrzym,
stoi tu\u017c obok \u0142\u00f3dzkiej „\u015bwi\u0105tyni”,
kt\u00f3r\u0105 fundowa\u0142 Grohman z Scheiblerem
razem z Pozna\u0144skim (mi\u0119dzy innymi).<\/p>\n

Dalej Piotrkowska – Przybyszewskiego,
tu na cokole spogl\u0105da z g\u00f3ry …
ponownie wielki polski noblista,
W\u0142adys\u0142aw Reymont – rzecz oczywista.<\/p>\n

Jedziemy dalej, dom przed Sieradzk\u0105,
a na nim „G\u00f3ral” stoi wysoko.
Czemu tak stoi, my\u015bl\u0119 \u017ce wiecie?
– On musi mie\u0107 na „G\u00f3rniak” oko.<\/p>\n

Koniec podr\u00f3\u017cy, a przy placu
– Niepodleg\u0142o\u015bci, tu\u017c przed ko\u015bcio\u0142em,
patronka \u0141odzi, \u015bwi\u0119ta Faustyna
patrzy na przysz\u0142o\u015b\u0107 ze spokojem.<\/p>\n

S\u0105dz\u0119 podobnie jak Ty czytelniku,
\u017ce gdyby „Wielcy \u0141odzianie” \u017cyli,
wraz ze mn\u0105, o lepsze jutro miasta
z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 by „zawalczyli”.<\/p>\n

Tutaj zako\u0144cz\u0119 swoj\u0105 opowie\u015b\u0107,
w tym miejscu koniec mojej podr\u00f3\u017cy,
my\u015bl\u0119, \u017ce czas Wam szybko min\u0105\u0142
i pewnie … wcale si\u0119 nie d\u0142u\u017cy\u0142.<\/p>\n

Je\u017celi przeczyta\u0142e\u015b powy\u017cszy tekst i zechcesz uszczkn\u0105\u0107 odrobin\u0119 historii naszej „Ma\u0142ej Ojczyzny”, wybierz si\u0119 na „odkrywcz\u0105” wypraw\u0119 – \u015bladem POMNIK\u00d3W WIELKICH \u0141ODZIAN. Zabierz, koniecznie, m\u00f3j przewodnik, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105, u\u0142atwi Tobie poszukiwania. W czasie spaceru mo\u017cesz natkn\u0105\u0107 si\u0119 jeszcze na inne pomniki:<\/p>\n

\u017bycz\u0119 szcz\u0119\u015bcia, powodzenia,
spotka Ci\u0119 nie lada gratka,
gdy\u017c na szlaku swej w\u0119dr\u00f3wki
spotkasz te\u017c … misia Uszatka.<\/p>\n

Janusz Andrzej Berner<\/strong>
\u0141\u00f3d\u017a: 16 lutego 2011 r. (1.13 p. m.)<\/p>\n

Przez ca\u0142e \u017cycie by\u0142em emocjonalnie zwi\u0105zany ze swoim rodzinnym miastem i tak jest do chwili obecnej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

POMNIKI WIELKICH \u0141ODZIAN Jest taka jedna ulica w mie\u015bcie, kt\u00f3ra na co dzie\u0144 histori\u0105 \u017cyje, nastaje wiecz\u00f3r wi\u0119c tam wyruszam, me serce wtedy tak dziwnie bije. Docieram szybko do centrum \u0141odzi, przechodzi obok milcz\u0105ca para, nagle kto\u015b do mnie cicho podchodzi, patrz\u0119 … Erato – w r\u0119ku kitara. Musn\u0119\u0142a lekko d\u0142oni\u0105 m\u0105 r\u0119k\u0119 i raptem… Continue reading: POMNIKI WIELKICH \u0141ODZIAN<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-591","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wiersze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=591"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":664,"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/591\/revisions\/664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzkiwiking.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}